W ostatnich latach znacznie wzrosło zainteresowanie tzw. pochodnymi instrumentami finansowymi, które są najczęstszym sposobem ograniczania ryzyka finansowego w gospodarce rynkowej.

Hedging jest już szeroko stosowany w praktyce krajowego zarządzania ryzykiem i zdaniem wielu naukowców [1,2] będzie się dalej rozwijał ze względu na swoją wysoką efektywność. Wśród pochodnych instrumentów finansowych największym zainteresowaniem cieszą się opcje.

Opcja to kontrakt, który daje posiadaczowi prawo (nie obowiązek) kupna lub sprzedaży określonych aktywów po z góry określonej cenie (cena wykonania).

W [3, s. 319-323] podają przykłady opcji „call” i „put” na akcje, a także opcji „call” na walutę.

W [4, s. 739-765] opisali opcje na indeksy giełdowe, kontrakty terminowe i warranty. Charakterystykę opcji na indeksy giełdowe podano również w [5, s. 472-473].

W niniejszym opracowaniu podajemy przykłady opcji sprzedaży na waluty, opcje towarowe, opcje na indeksy giełdowe i futures oraz warranty.

Opcja walutowa to umowa pomiędzy nabywcą opcji a sprzedawcą waluty, która upoważnia nabywcę opcji do kupna lub sprzedaży określonej ilości waluty po określonym kursie przez określony czas za opłatą na rzecz sprzedającego.

Przykład 1. Importer zagraniczny, który posiada określoną kwotę w dolarach amerykańskich i w przyszłości musi zapłacić określoną kwotę w UAH, kupuje opcję sprzedaży prawa do sprzedaży dolarów amerykańskich po kursie 5,1 UAH, płacąc premię w wysokości UAH 0,02. za dolara amerykańskiego.

Na koniec okresu wyceny możliwe są następujące opcje sfinalizowania transakcji, spowodowane zmianami kursu dolara.

1. Kurs dolara spadł do 5 UAH: nabywca opcji wykorzystuje swoje prawo do sprzedaży waluty po cenie wykonania i otrzymuje warunkowy zysk z opcji 5,1-5-0,02 = 0,08 UAH. za 1 dolara.

2. Kurs dolara wzrósł do 5,2 hrywny. nabywca opcji sprzedaje na rynku dolary, otrzymując realny zysk w wysokości 5,2- (5,1 + 0,02) = 0,08 UAH.

3. Kurs dolara waha się w granicach 5,1 UAH. do 5,12 UAH nabywca opcji może z niej skorzystać lub kupić walutę na rynku. W obu przypadkach jego strata wyniesie od 0,02 do 0 zł.

Opcja towarowa to umowa pomiędzy nabywcą opcji a giełdą towarową, która uprawnia nabywcę opcji do kupna lub sprzedaży określonej ilości towaru po cenie wykonania przez określony czas, za opłatą uiszczaną na giełdzie towarowej.

Przykład 2. Rolnik będzie potrzebował na wiosnę 100 ton pszenicy. Aby zabezpieczyć się przed ryzykiem, które może powstać, gdy cena pszenicy wzrośnie, kupuje opcję kupna po cenie wykonania 700 UAH, płacąc premię w wysokości 20 UAH.

Jeżeli cena jednej tony pszenicy na targu wynosi mniej niż 720 UAH, rolnik nie korzysta z opcji, tylko kupuje pszenicę na targu.

Jeśli cena przekracza 720 UAH, np. 730 UAH, rolnik korzysta z prawa zakupu pszenicy i otrzymuje realny zysk w wysokości (730 – 700 – 20) ּ 100 = 1000 UAH.

Przykład 3. Rolnik chce wiosną sprzedać 100 ton pszenicy. Aby zabezpieczyć się przed ryzykiem, które może powstać przy spadku ceny pszenicy, kupuje opcję sprzedaży z ceną wykonania 700 UAH, płacąc premię w wysokości 20 UAH.

Jeśli cena jednej tony przekracza 720 UAH, rolnik sprzedaje pszenicę na targu, jeśli jest niższa, może skorzystać z opcji lub sprzedać pszenicę na targu. W obu przypadkach jego strata wyniesie od 20 hrywien do 0 hrywien.

Opcja na indeks giełdowy to opcja, w której wartość indeksu giełdowego jest traktowana jako składnik aktywów bazowych. Rozliczenia są rozliczane bez dostarczania jakichkolwiek rzeczywistych papierów wartościowych, a jedynie poprzez rozliczenia gotówkowe. Wynika to z faktu, że indeks jest tylko wartością obliczoną, która nie jest wyrażona w jednostkach pieniężnych – tej wartości nie można w rzeczywistości ustalić i uzyskać.

W związku z tym, zamykając pozycje na opcji indeksowej, jej sprzedający poprzez giełdę płaci posiadaczowi opcji różnicę między ceną wykonania opcji określoną w kontrakcie a rzeczywistą wartością indeksu pomnożoną przez 100.

Przykład 4. Kupiłem opcję kupna na indeks „Standard and Poor’s – 100” po kursie 291,12 punktów i bieżącej wartości 29 112 USD. Ale kupujący płaci sprzedającemu tylko premię w wysokości 10 ∙ 100 = 1000 dolarów. Pod koniec okresu ważności wartość powyższego wskaźnika wzrosła do 312,12 pkt (312,12-291,12 = 21 pkt). W związku z tym wartość indeksu wzrośnie do 31 212 dolarów, czyli wzrost o 31 212 – 29 112 = 2100 dolarów. W takim przypadku posiadacz opcji wykonuje swoje prawo, a sprzedający musi zapłacić mu różnicę w wysokości 2100 USD, z zyskiem netto w wysokości 1100 USD.

Jeżeli wartość indeksu spadnie poniżej 291,12 punktów, strata posiadacza opcji będzie równa wartości zapłaconej premii. Maksymalna możliwa kwota zysku sprzedającego z opcji „put” lub „call” w każdym przypadku jest równa wysokości otrzymanej premii.

Opcja futures to opcja, której aktywem bazowym jest kontrakt futures. Jego sprzedawca zobowiązuje się sprzedać lub kupić kontrakt futures. Data wykonania kontraktu futures musi przypadać po dacie dostawy w ramach tego kontraktu opcji. Według niego sprzedającemu płaci się premię, a gwarantem jest izba rozliczeniowa giełdy. Opcje futures to opcje w stylu europejskim.

Jeżeli posiadacz opcji kupna ma możliwość i chęć wykonania swojej opcji, otrzymuje różnicę między ceną wykonania opcji a bieżącą ceną kontraktu futures.

Na zachodnich giełdach futures dostępne są zarówno opcje sprzedaży, jak i kupna.

Podamy przykład opcji kupna na kontrakcie futures.

Przykład 5. Kup opcję kupna na październikowe kontrakty terminowe na 100 ton pszenicy z ceną wykonania 700 UAH. za tonę. Jednocześnie łączna cena wykonania wynosi 70 000 UAH. Kupujący płaci premię, na przykład 20 UAH. za tonę, co wyniesie 2000 hrywien. Jeśli dalej zdecyduje się na wykonanie opcji, sprzedający musi dostarczyć kupującemu październikowe kontrakty terminowe z ceną dostawy określoną w opcji.

Jeżeli w momencie wykonania opcji kontrakty futures na rynku są sprzedawane za 730 UAH. za tonę, można dokonać płatności gotówką: sprzedający płaci kupującemu (730-700) ∙ 100 = 3000 UAH, a strata sprzedawcy 3000-2000 = 1000 UAH. – dochód kupującego, bez prowizji.

Należy pamiętać, że większość opcji futures nie jest wykonywana, a najczęściej transakcje odwracalne są dokonywane przed datą wygaśnięcia. Nawet po wykonaniu opcji i otwarciu na niej odpowiedniej pozycji w kontraktach terminowych, na rynku kontraktów terminowych możliwe jest wykonanie operacji offsetowej.

W związku z tym opcje, kontrakty futures i opcje futures mogą współistnieć na tym samym składniku aktywów bazowych.

Dość często firmy wydają opcje na zakup swoich akcji, które nazywane są warrantami. Nakaz jest w istocie opcją kupna wystawioną przez firmę. Główna różnica między warrantem a opcją kupna polega na tym, że wykonanie warrantu wymaga od firmy wyemitowania nowych akcji, a wykonanie opcji kupna wymaga jedynie oferowania przez sprzedającego wyemitowanych akcji.

W takim przypadku liczba wyemitowanych akcji pozostaje stała. Ponadto, gdy właściciel warrantu realizuje go, w przeciwieństwie do opcji, to firma otrzymuje pieniądze. Ze względu na te różnice, wartość warrantu różni się od wartości opcji kupna na tych samych warunkach.

Przykład 6. Cena rynkowa akcji spółki akcyjnej wynosi 6 UAH. za akcję. Akcjonariusz otrzymuje nieodpłatnie i proporcjonalnie do posiadanego pakietu akcji prawo lub nakaz zakupu akcji po cenie 5 UAH. za akcję. Jeśli inwestor z jakiegoś powodu uzna za nieopłacalne skorzystanie ze swojego prawa do kupna, może je sprzedać po cenie ustalonej na rynku. W szczególności, jeżeli kurs rynkowy warrantu wynosi 0,5 UAH, osoba, która go nabyła, może nabyć akcje w ramach warrantu po cenie 5,5 UAH. za akcję. Dalszy wzrost cen rynkowych za akcję pozwala posiadaczowi warrantu na jego zakup po niższej, z góry ustalonej cenie, z dobrym zyskiem. Gdy ceny rynkowe na akcję spadają, maksymalna strata właściciela jest równa cenie warrantu.

literatura

1. Zarządzanie finansami: podręcznik / kierownik. liczyć. aut. i nauka. wyd. prof. AM Podderyogin. -K.: KNEU, 2005. -536 s.

2. Blank IA Podstawy zarządzania finansami. Vol. 2. -K.: Nika-Center, Elga, 2001. -512p.

3. Chetyrkin EM Matematyka finansowa: Podręcznik – wyd. -M.: Delo, 2004. -400p.

4. Body Zwi, Kane Alex, Marcus Alan. Zasady inwestowania: Per. z angielskim – M .: Wydawnictwo Williams, 2002. – 984 s.: ch. – Par. cycek. język angielski

5. Ciało Zwi, Merton Robert. Finanse.: Per. z angielskim – M .: Wydawnictwo Williams, 2003. -592 s.: ch. – Par. cycek. język angielski

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.