Władza jest zjawiskiem społecznym. Władza społeczna jest obecna (choć w formie ukrytej) wszędzie tam, gdzie istnieją ustalone stowarzyszenia ludzi: w rodzinie, zespołach produkcyjnych, w państwie, czyli tam, gdzie istnieją realne możliwości i możliwość wpływania na ludzkie zachowanie w dowolny sposób.

Dynamika rozwoju każdej zorganizowanej społeczności ludzi to walka między władzą a chaosem.

W najszerszym znaczeniu władza jest zawsze relacją wolicjonalną: jednostka do siebie (władza nad sobą), między jednostkami, grupami, klasami w społeczeństwie, między obywatelem a państwem, między urzędnikiem a podwładnym, między państwami. Realizowany jest w zakresie działalności osobistej i społecznej – politycznej, gospodarczej, prawnej.

Głównymi składnikami władzy są jej podmiot, przedmiot, środki (zasoby) oraz proces, który prowadzi do ruchu wszystkich jej elementów (mechanizm i środki oddziaływania podmiotu i przedmiotu).

Władza jest zawsze dwukierunkową interakcją między podmiotem a przedmiotem. Władza nigdy nie jest związkiem tylko jednej osoby (lub ciała), jeśli nie mamy na myśli władzy człowieka nad sobą (ale jest to zjawisko psychologiczne, a nie społeczne). Władza oznacza relację zależności między ludźmi: z jednej strony narzucanie woli kogoś innego, z drugiej – podporządkowanie się jej. Inaczej – jest to relacja władzy między podmiotem a przedmiotem.

Istotą władzy są relacje wolicjonalne (kontrola/dominacja/- podporządkowanie). Władza zakłada supremację, monopolistyczne prawo podmiotu do podejmowania decyzji („decyzje autorytatywne”), wiążące i mające znaczenie dla obiektu oraz zdolność do zapewnienia spełnienia zobowiązań, tj. do kontrolowania obiektu. Społeczeństwo obiektywnie potrzebuje władzy. Opiera się anarchii, zapobiega destrukcyjnym działaniom niebezpiecznym dla całego organizmu społecznego. Władza, prawo, przemoc – środki, za pomocą których rząd ma możliwość i możliwość wykonywania swojej woli, wpływania w pewien sposób na działania i zachowanie ludzi.

Do powstania stosunków władzy konieczne jest, aby podmiot miał następujące cechy:

  • wola władzy, czyli chęć rządzenia i chęć wzięcia na siebie związanych z tym odpowiedzialności;
  • kompetencje, czyli znajomość istoty sprawy, stanu i nastroju podwładnych, umiejętność korzystania z zasobów, posiadanie autorytetu.

Chęć podbicia obiektu dominacji zależy od wielu czynników:

  • z jego cech;
  • z stawianych mu wymagań;
  • z sytuacji i środków wpływu, jakie posiada podmiot;
  • od postrzegania podmiotu przez przedmiot w zależności od obecności (lub braku) jego autorytetu.

W odróżnieniu od wczesnych państw wyzyskujących, gdzie obiekt dominacji był bezprawny i zobowiązany do bezwzględnego podporządkowania się podmiotowi dominacji, w nowoczesnych demokracjach cechy obiektu politycznej dominacji determinowane są przede wszystkim przez jego kulturę polityczną i prawną.

Władza społeczna (publiczna) – wolicjonalne (przywództwo – podporządkowanie) relacje między ludźmi dotyczące organizacji ich wspólnych działań, rozwoju i realizacji wspólnej woli dla danego zespołu społecznego (interes).

Władza państwowa jest szczególnym rodzajem władzy społecznej. Jeśli w społeczeństwie pierwotnym władza społeczna ma charakter publiczny (społeczny), to w klasowo zorganizowanym – politycznym. W państwie mamy do czynienia z władzą polityczną. W analizie systemów politycznych społeczeństwa władza zajmuje to samo miejsce, co pieniądz w systemach ekonomicznych: ma silne zakorzenienie w życiu publicznym i prywatnym.

Różnice między władzą polityczną a państwową są trudne do odróżnienia, ale są.

1. Każda władza państwowa ma charakter polityczny, ale nie każda władza polityczna jest władzą państwową. Przykładem jest dwuwładza w Rosji w 1917 r. – władza Rządu Tymczasowego i władza Sowietów. Posiadając władzę polityczną, Sowieci w tym czasie nie mieli samodzielnej władzy państwowej. Innym przykładem jest władza polityczna w Angoli, Gwinei Bissau, Mozambiku, które przestały być koloniami Portugalii (do ogłoszenia niepodległości w 1974 i 1975 s.). Taką moc można nazwać przed stanem lub przed stanem. Dopiero później staje się stanem, nabiera charakteru ogólnego.

2. Władza państwowa pełni rolę arbitra w stosunkach między różnymi warstwami społecznymi, łagodzi ich konfrontację, prowadzi „wspólne sprawy”. Państwo jest centralną instytucją władzy politycznej. Sednem polityki jako sfery aktywności związanej z relacjami między klasami, narodami i innymi grupami społecznymi jest problem zdobycia, utrzymania i wykorzystania władzy państwowej. Termin „władza polityczna” ma na celu podkreślenie rzeczywistej zdolności i możliwości klasy (klasa społeczna, grupa społeczna), która nie ma władzy, do walki o jej podbój, do realizowania swojej woli w polityce – w ramach norm prawnych i przy ich Wsparcie.

Działalność polityczna nie ogranicza się do działalności państwa. Realizowany jest w ramach różnych partii politycznych, związków zawodowych i organizacji międzynarodowych. Za pomocą władzy politycznej realizowane są żywotne interesy znaczących i wpływowych grup społecznych (klas, narodów, społeczności etnicznych itp.).

W przeciwieństwie do władzy państwowej, władza polityczna klasy lub innej wspólnoty społecznej nie jest zdolna do wypełniania roli rozjemcy przeciwstawnych sił społecznych ani do prowadzenia „wspólnych spraw”.

3. Władza polityczna i państwowa mają różne mechanizmy realizacji. Władza państwowa charakteryzuje się obecnością aparatu władzy i aparatu przymusu. Ma autorytatywny, przymusowy wpływ na zachowanie ludzi i ich organizacji, zapewniony metodami państwowymi i prawnymi.

Władza polityczna klasy i innej wspólnoty społecznej jest sprawowana przez:

  • a) ich organizacja (w sposób pośredni);
  • b) przemówienia polityczne (droga bezpośrednia).

Jeżeli władza klasowa realizowana jest za pomocą aparatu państwowego opartego na aparacie przymusu, możemy mówić o władzy państwowej. Władzy państwowej nie można przeciwstawić władzy politycznej, ponieważ nie można sobie wyobrazić władzy politycznej w społeczeństwie bez państwa. Państwo jest głównym uniwersalnym akumulatorem władzy politycznej, ponieważ ma zdolność:

  • a) nadać interes (wolę) rządu o charakterze wiążącym;
  • b) korzystać ze specjalnych organów (aparatu) do jego (jej) realizacji;
  • c) w razie potrzeby uciekać się do przymusu.

Zazwyczaj władza państwowa jest głównym kierunkiem władzy politycznej klasy (grupy społecznej, grupy społecznej) w formach państwowych za pomocą własnych środków i metod.

Władza polityczna – stosunki społeczne, wolicjonalne (przywództwo – podporządkowanie) ukształtowane między podmiotami ustroju politycznego społeczeństwa (w tym państwa) na podstawie norm politycznych i prawnych.

Władza państwowa – publiczno-polityczna, wolicjonalna (przywództwo – podporządkowanie) stosunki ukształtowane między aparatem państwowym a podmiotami systemu politycznego społeczeństwa na podstawie norm prawnych, opartych w razie potrzeby na przymusie państwowym. Władza państwowa jest względnie niezależna i stanowi podstawę funkcjonowania aparatu państwowego.

W różnych społeczeństwach i państwach charakter władzy jest różny: w jednych „przywództwo” państwa oznacza przemoc bezpośrednią, w innych przymus, w innych organizację i perswazję. Istnieje również połączenie różnych sposobów wykonywania woli państwa.

Dominacja, systematyczna przemoc, przymus – władza antydemokratyczna.

Wiara, autorytet, służba społeczeństwu, przestrzeganie uniwersalnych wartości – władza demokratyczna.

Każda działalność państwa wymaga przywództwa, przywództwo potrzebuje władzy, a każda władza potrzebuje legitymacji. Znaki (cechy) władzy państwowej:

  • władza publiczna – działa w imieniu całego społeczeństwa (ludzi), ma „publiczną” podstawę swojej działalności (mienie państwowe, dochody własne, podatki);
  • moc sprzętowa – jest skoncentrowana w aparacie, realizowany jest system organów państwowych i poprzez te organy;
  • władza najwyższa – prawnie ucieleśnia powszechnie obowiązującą wolę społeczeństwa, ma monopol na prawo wydawania ustaw i polega na aparacie przymusu jako jednym ze środków przestrzegania prawa i innych aktów prawnych;
  • powszechna władza – rozciąga decyzje dotyczące władzy na całe społeczeństwo: są one powszechnie wiążące dla wszystkich zbiorowych i indywidualnych aktorów;
  • suwerenna władza – oddzielona od innych rodzajów władzy w państwie (partyjnej, kościelnej itp., od władzy innych państw). Jest od nich niezależna i ma wyłączną pozycję monopolisty w sprawach publicznych;
  • prawowita władza – prawnie (konstytucyjnie) uzasadniona i uznana przez ludność kraju, a także społeczność światową. Na przykład organy przedstawicielskie uzyskują legitymację w wyniku wyborów przewidzianych i regulowanych przez prawo;
  • bezprawną władzę uważa się za uzurpację. Uzurpacja to naruszenie procedur prawnych podczas wyborów lub ich fałszowanie. Nadużycie władzy uprawnionej, tj. jej wykorzystywanie do celów niezgodnych z prawem ze szkodą dla społeczeństwa i państwa, nadmiar władzy, to także uzurpacja władzy. Artykuł 5 Konstytucji Ukrainy stanowi: „Nikt nie może uzurpować sobie władzy państwowej”;
  • władza prawna – usankcjonowana w swoich działaniach, w tym użycie siły w państwie (obecność specjalnie powołanych organów w celu utrzymania władzy i wykonania jej decyzji). Legalność to prawny wyraz legitymizacji: zdolność do bycia wcielonym w rządy prawa, do funkcjonowania w ramach prawa. Działania władz prawnych mają na celu stabilizację społeczeństwa. Nielegalne władze (np. mafia, przestępczość) działają poza prawem, wprowadzają bezprawie i nieporządek w społeczeństwie. Jaka jest relacja między państwem a władzą państwową? Pojęcia „państwa” i „władzy państwowej” są bliskie i w dużej mierze zbieżne. W niektórych przypadkach są używane jako identyczne, wymienne. Ale są różnice między tymi koncepcjami. Pojęcie „państwa” jest bardziej pojemne: obejmuje nie tylko sam rząd, ale także inne instytucje, władze. Władza państwowa to same stosunki władzy (przywództwo / dominacja / – podporządkowanie).

literatura

1. Avtorkhanov AA Technologia władzy. – M., 1991.

2. Ogólna teoria państwa i prawa / Wyd. W.W. Kopeychikova. – K., 1997.

3. Konstytucja Ukrainy. – K., 1996.

4. Prawo i władza. – sob. artykuły. – M., 1990.

5. Entin L.M. Podział władz. Doświadczenia państw nowoczesnych. – M., 1995.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.