Neokonserwatyzm to nowoczesny nurt polityczny, który dostosowuje tradycyjne wartości konserwatyzmu do realiów społeczeństwa postindustrialnego.

Niektóre negatywne konsekwencje postępu naukowo-technicznego, rewolucji społecznych XX wieku, kryzysu liberalizmu, ekspansji kultury masowej, przewartościowania wartości społecznych doprowadziły do odrodzenia, zwłaszcza po I wojnie światowej, konserwatyzmu, który zapoczątkował nazwać neokonserwatyzmem. Pojawiają się różne społeczno-polityczne koncepcje neokonserwatyzmu, przede wszystkim we Włoszech (G. D’Annunzio), Niemczech (E. Junger, St. George).

Dzieła E. Evoli, który zsyntetyzował różne neokonserwatywne idee i koncepcje, przedstawił swoją „doktrynę przebudzenia”, stały się powszechne. Jej główną pozycją był imperatyw rewolucji konserwatywnej, budowa Anty-Europy. E. Evola opowiadał się za potrzebą przywrócenia Imperium Nordyckiego z absolutną władzą najwyższego władcy, odrodzeniem hierarchii stanowej, stanowczymi nakazami.

Koniec XX wieku. przyniósł odrodzenie neokonserwatyzmu, który w pewnym stopniu porzucił imperialne ambicje, przyjął pewne liberalne idee i wartości. Jej charakterystycznymi cechami są: lojalność wobec starych tradycji i norm, sprowadzenie władzy do funkcji kierowniczych i dystrybucyjnych, zachowanie nierówności społeczno-politycznych, sceptycyzm wobec postępu społecznego, sprawiedliwości, kult silnego państwa i przywódców autorytarnych, zachowanie tradycyjnych instytucji władzy i archaicznych wartości polityczne. Jednocześnie upadek światowego systemu socjalistycznego stał się bodźcem do rozprzestrzeniania się liberalizmu w byłych krajach socjalistycznych.

Konserwatyzm jako system światopoglądowy, rodzaj świadomości oraz wytyczne polityczno-ideologiczne nie zawsze kojarzy się z konkretnymi partiami politycznymi. Według ojców założycieli konserwatyzmu zasady polityczne, schematy teoretyczne itp. powinny być dostosowane do ustalonych tradycji narodowych, obyczajów i istniejących instytucji społeczno-politycznych.

Jeśli liberalizm i socjalizm wyłoniły się jako prądy klasy burżuazyjnej i robotniczej, konserwatyzm jest zjawiskiem wielowarstwowym, odzwierciedlającym ochronną reakcję różnych grup społecznych, które nie chciały zbyt drastycznych zmian statusu społecznego, obawiały się nieznanej i niepewnej przyszłości. Ponadto konserwatyzm uwzględnia również głębokie czynniki psychologiczne, wartości i normy istniejące w masowej świadomości.

Jednak prawdziwy konserwatyzm, który broni istniejącego status quo, z konieczności uwzględnia realia i dostosowuje się do nich. W ten sposób w czasie tworzenia wolnej przedsiębiorczości zintegrował idee wolnej konkurencji, rynku, a także po wielkim kryzysie gospodarczym na początku XX wieku. – idee państwowej regulacji gospodarki, reform społecznych, wskazujące na głęboką przemianę konserwatyzmu w latach 70-80 XX wieku.

Osobliwością tego okresu był kryzys lewicowego (komunistycznego i socjaldemokratycznego) oraz keynesowskich modeli rozwoju społecznego. I tę próżnię wypełniły prawicowe i konserwatywne doktryny polityczne.

W rezultacie zwyciężył w wyborach konserwatywnych w Stanach Zjednoczonych (Ronald Reagan, 1980 i 1984), Wielkiej Brytanii (Margaret Thatcher, trzy razy z rzędu w latach 1979-1989), Niemczech (Helmut Kohl, cztery razy z rzędu od 1982 do 1998).

W większości narodowych wersji współczesnego konserwatyzmu można wyróżnić neokonserwatystów, nowych praw, tradycjonalistów lub paternalistów, zwolenników elitarnej demokracji, elitarnej awangardy, kontrrządu i tak dalej.

Co charakterystyczne, niezwykle trudno jest odróżnić przedstawicieli tych nurtów. Na przykład niektórzy politolodzy nazywają neokonserwatystami R. Reagana, M. Thatcher i G. Kohla, inni Nową Prawicą i tak dalej.

Ogólnie rzecz biorąc, niektórzy neokonserwatyści to liberałowie, a nawet socjaldemokraci. Orientacje ideowe i polityczne nowych praw ukształtowały się na przecięciu prawicowego konserwatyzmu, tradycjonalistycznego konserwatyzmu i neokonserwatyzmu. Różnice tkwią nie tyle w płaszczyźnie podstawowych zasad, co w skupieniu uwagi na pewnych ich aspektach.

Historycznie konserwatyzm zawsze był drugorzędny w stosunku do liberalizmu, reformizmu i lewicowego radykalizmu, opowiadając się za stopniową zmianą, zachowywaniem pozytywnych i usuwaniem negatywnych. Tak więc z ideologicznego punktu widzenia konserwatyzm zawsze charakteryzował się eklektyzmem i pragmatyzmem.

Ale w XX wieku, w ostatnich dekadach konserwatywnego renesansu, konserwatyzm zapoczątkował zmiany, które stały się motywem przewodnim większości konserwatywnych partii na świecie. Z przeciwników postępu naukowego i technicznego lat 70-tych i 80-tych konserwatyści stali się jego aktywnymi zwolennikami.

Należy zatem zauważyć, że w ocenie postępu naukowo-technicznego i scjentyzmu miejsca zamieniły się konserwatyzm i liberalizm (liberalizm lewicowy), a także lewica. Jednak w aspekcie społeczno-kulturowym i religijnym współczesny konserwatyzm pozostał w ramach tradycyjnego paradygmatu konserwatyzmu.

Jeśli chodzi o budowanie państwa, konserwatyści uważają, że bez silnego państwa społeczeństwo może paść ofiarą anarchii, a jeśli trzeba dokonać wyboru między jednostką a społeczeństwem, większość konserwatystów stawia społeczeństwo na pierwszym miejscu (tak jak komuniści, nawiasem mówiąc). .

Konserwatyzm tradycjonalistyczny jest reprezentowany przez paternalistyczne skrzydło angielskiej turystyki i francuski holizm, przez niemiecką prawicę konserwatystów i część niemieckich konserwatystów społecznych.

Zwolennicy tego nurtu charakteryzują się większym naciskiem na tradycje i religię w porównaniu z nową prawicą. Ale podczas gdy w Europie stawiają na chrześcijaństwo, nowe prawa w Stanach Zjednoczonych dotyczą modernistycznych kościołów „elektronicznych”. Nowe europejskie prawa generalnie porzucają tradycje żydowskie i chrześcijańskie i opowiadają się za odrodzeniem pogaństwa. A neokonserwatyści są zwolennikami liberalnych kościołów.

Współczesny konserwatyzm jest więc zjawiskiem niezwykle kontrowersyjnym. Z jednej strony opowiada się za przywróceniem wolnej konkurencji i odpowiednich relacji społeczno-gospodarczych, z drugiej – wspiera tradycyjne wartości z naciskiem na rodzinę, wspólnotę, kościół, które są niszczone w wyniku funkcjonowania gospodarki wolnorynkowej . Jednocześnie konserwatyzm jest zwolennikiem silnej władzy i państwa, praw i wolności człowieka. W każdym razie współczesny konserwatyzm ze swoim umiarem, rozwagą i zdrowym rozsądkiem jest całkiem atrakcyjny, zwłaszcza dla krajów przechodzących od totalitaryzmu do demokracji.

Socjalizm

Koncepcja utopijnego socjalizmu, założona przez Thomasa More’a (1478-1535) i Tommaso Campanella (1568-1639), pojawiła się jako rewolucyjne wyzwanie dla indywidualizmu, własności prywatnej, okrutnego państwa i obłudnej religii.

Ta doktryna promowała kolektywizm, prawdziwą wiarę i sprawiedliwe państwo. Przewidywał wybory i kolektywne kierowanie społeczeństwem, obowiązkowe przestrzeganie norm społecznych współżycia społecznego. Według utopistów miało to zapewnić równość, sprawiedliwość i ogólne szczęście ludu.

W ten sposób postrzegali działalność polityczną obywateli przez paradygmat wspólnotowych zasad organizacji społeczeństwa. Pomimo pewnych problemów związanych z dominacją kolektywu, koncepcja utopijnego socjalizmu niosła kiełki demokracji parlamentarnej.

Warto zauważyć, że T. Moore i T. Campanella przeszły zupełnie innymi ścieżkami życia, których jednak nie można nazwać łatwymi.

Po studiach na Uniwersytecie Oksfordzkim T. Moore zrobił błyskotliwą karierę po tym, jak w wieku 29 lat został wybrany do brytyjskiego parlamentu. Pełnił różne wpływowe stanowiska rządowe, był marszałkiem parlamentu, aw 1529 został pierwszym świeckim kanclerzem lordów.

Jednak T. Moore zajmował aktywne stanowisko w kwestiach religijnych. W szczególności aktywnie wspierał króla Anglii Henryka VIII w walce z reformizmem. Ale kiedy Henryk VIII zrezygnował z papieża, T. Moore zrezygnował, odmawiając złożenia przysięgi na króla jako głowy Kościoła anglikańskiego, za co został stracony (kanonizowany przez Kościół rzymskokatolicki w 1935 r.).

Głównym dziełem T. Mory jest „Utopia”, która po raz pierwszy została opublikowana po łacinie w 1516 roku. Utopia to wyspa, którą przypadkowo odwiedził marynarz, który opowiada o lokalnych zwyczajach. Życie przypomina klasztor, ze szczegółowym uregulowaniem wszystkich jego aspektów.

Społeczeństwo zostało przedstawione autorowi jako autorytarne, hierarchiczne i patriarchalne, gdzie znajduje się zgromadzenie narodowe i senat. Ten ostatni wybiera władcę, którego wyznacza lud, w tajnym głosowaniu. Jego pozycja trwa całe życie, o ile nie wykazuje skłonności do tyranii. Najważniejsi urzędnicy wybierani są spośród naukowców. Tylko ta grupa ludzi miała prawo nie pracować, reszta obywateli musiała pracować po sześć godzin dziennie.

T. Campanella spędził 27 lat w więzieniu, gdzie napisał większość swoich prac. Brał czynny udział w walce o wyzwolenie Włoch od hiszpańskich zdobywców.

Najpopularniejszym dziełem T. Campanelli jest Miasto Słońca (1602), w którym ukazuje ideał porządku społecznego opartego na wspólnej własności i wspólnej pracy. I tutaj, nawiasem mówiąc, Najwyższy Władca (Słońce lub Metafizyk) i jego trzej współwładcy Pon (Władza), Syn (Mądrość) i Mor (Miłość) są niezastąpieni, chyba że dobrowolnie przekażą swoje uprawnienia innym. Pozostali urzędnicy są wybierani. Na każde z tych stanowisk wybierani są ci, którzy zostali uznani w szkole za najodpowiedniejszych do tego.

Tak więc zarówno T. Moore, jak i T. Campanella nie przewidzieli istnienia urzędu obieralnego na wszystkich poziomach hierarchii państwowej, wierząc, że najwyżsi urzędnicy powinni rządzić dożywotnio. (Nawiasem mówiąc, ta zasada została wdrożona w praktyce w krajach „realnego socjalizmu”, w których członkowie Biura Politycznego opuścili swoje stanowiska tylko „przednimi nogami”).

Idee utopijnego socjalizmu rozwinęły się w pracach Saint-Simona, Fouriera i Owena, którzy z lewicy krytykowali liberalizm i kapitalizm, proponując własne projekty rozwoju życia społecznego bez ucisku i niesprawiedliwości.

Autor koncepcji „społeczeństwa przemysłowego” Claude Henri de Rouvreau Saint-Simon (1760-1825) wyjaśnił rozwój społeczeństwa zmieniając dominujące idee filozoficzne, religijne i naukowe, uważał, że każdy system społeczny stopniowo rozwija swoje dominujące idee i formy własności „organiczny” (rozwojowy) zostaje zastąpiony przez „krytyczny” (rynkowy), co prowadzi do budowy bardziej rozwiniętego społeczeństwa.

Zdaniem autora, o ile w społeczeństwie feudalnym, „wojskowym” przemoc jest typową formą stosunków społecznych między ludźmi, o tyle w przemyśle takie stosunki opierają się na zasadach porozumienia i współpracy.

Wraz z rozwojem przemysłu, przez który miał na myśli nie tylko produkcję materialną, ale także wszelkiego rodzaju działalność twórczą, powinno wzrastać znaczenie czynników organizacyjnych i zarządczych w życiu publicznym.

Z punktu widzenia rządzenia społeczeństwem, zdaniem C. Saint-Simona, władza duchowa powinna znajdować się w rękach uczonych, świeckich – w rękach właścicieli, politycznych – wszystkich ludzi, którzy wybierają przywódców ludzkości. Ponadto zaproponował wiele ciekawych pomysłów, które później zostały wdrożone w praktyce politycznej. W szczególności rozpowszechnianie się w Europie modelu systemu parlamentarnego Anglii, tworzenie Unii Europejskiej itp.

W nowoczesnym sensie nie był socjalistą, bo nigdy nie pisał o antagonizmie między właścicielami a robotnikami, których uważał za jedyny „historyczny związek”.

Francois Marie Charles Fourier (1772-1837) był przekonany, że społeczeństwo będzie się składać z sieci falang liczących do 2000 osób, z których każda obejmuje cały świat. Wspólność pracy i kapitału zostanie osiągnięta przy zachowaniu pewnej własności prywatnej. Ideałem tego marzyciela jest ogólna równość, wszechstronny rozwój osobisty, pokonywanie sprzeczności między miastem a wsią, praca umysłowa i fizyczna. To właśnie Fourier wymyślił dobrze znaną formułę pomiaru postępowości każdego porządku społecznego w swoim stosunku do kobiet.

Robert Owen (1771-1858), angielski myśliciel, biznesmen i osoba publiczna, uważał, że konieczne jest promowanie naturalnego wdrażania praw naturalnych w życiu publicznym, co musi eliminować czynniki irracjonalne.

Kłócąc się z ekonomistami, którzy argumentowali, że interes prywatny jest motorem postępu społecznego, Owen zaproponował, aby traktować nie zysk, ale równą wartość i pracę jako kupon na pracę (przypominający dzień pracy w kołchozach ZSRR, prawda? ). Kupony, jego zdaniem, powinny zastąpić pieniądze.

W społeczeństwie, które miałoby stać się związkiem spółdzielni, powinny działać banki, które członkom tych spółdzielni dostarczałyby kupony na zakup niezbędnych dóbr. W ten sposób nowe społeczeństwo, zdaniem R. Owena, miało być budowane już nie na zasadach indywidualizmu, ale na zasadach socjalizmu. (Nawiasem mówiąc, w 1827 r. pojęcie „socjalisty” po raz pierwszy zastosowano do wyznawców R. Owena).

Według R. Owena społeczeństwo socjalistyczne musi być doskonale i geometrycznie zorganizowane. Musi istnieć plan edukacyjny, usługi zbiorowe, racjonalny podział pracy. Opowiedział się również przeciwko istniejącej wówczas własności prywatnej, religii i formom małżeństwa, proponując nowy system „jedności własności publicznej i współpracy”. Była to kwestia „osiedli wspólnotowych”, które tworzą federacje w skali kraju i jednoczą się na wspólnej podstawie w skali globalnej.

Socjaldemokracja

Później idee socjalistyczne rozwinęli E. Bernstein, K. Kautsky, G. Plechanow i inni.

W przeciwieństwie do K. Marksa Edward Bernstein (1850-1932), nazywany „ojcem nowoczesnej socjaldemokracji”, uważał za niemożliwe zdobycie władzy politycznej przez proletariat, ponieważ nie miał on odpowiedniego poziomu intelektu i ducha moralnego, aby zarządzać procesami społecznymi. Uważał, że demokratyzacja społeczeństwa burżuazyjnego może przyczynić się do rozwoju socjalizmu ewolucyjnego.

Karl Kautsky (1854-1938) jest uznawany przez politologów za ideologa socjaldemokracji i wybitnego popularyzatora marksizmu. Wyraził kilka nowych idei: przeniesienie centrum ruchu rewolucyjnego z Europy Zachodniej na Wschód, koniec pokojowego rozwoju historii europejskiej i początek rewolucji, specyfikę marksizmu w różnych krajach. K. Kautsky podkreślał potrzebę legalnego, pokojowego zdobycia władzy politycznej w krajach rozwiniętych, deklarując bolszewicką praktykę pseudomarksizmu. Sformułował też alternatywę dla bolszewizmu w postaci koncepcji socjaldemokratycznej.

Gieorgij Plechanow (1856-1918), rosyjski filozof i polityk, zajmował stanowisko marksizmu do 1903 r., a po rozpadzie Rosyjskiej Partii Socjaldemokratycznej na bolszewików i mieńszewików objął stanowisko tych ostatnich. Ten autorytatywny socjaldemokrata negatywnie zareagował na rewolucję październikową i do końca życia sprzeciwiał się bolszewizmowi.

Widział burżuazję jako sojusznika proletariatu w walce o rozwój kapitalizmu, który sam stał się motorem rewolucji burżuazyjno-demokratycznej. W pracy „O roli osoby w historii” G. Plechanow przekonywał, że taka rola zależy od tego, jak poprawnie dana osoba rozumiała warunki społeczne i jak dużo wcześniej niż inni potrafiła rozpoznać treść nowych stosunków społecznych.

G. Plechanow uważał też, że dopóki proletariat w pewnym kraju nie stanowi większości, nie powinien rościć sobie roli hegemona w rewolucji. Dlatego uważał, że Rosja w 1917 r. nie była gotowa na rewolucję proletariacką. Generalnie jako myśliciel i człowiek wykształcony na wysokim europejskim poziomie cenił wartości uniwersalne i opowiadał się za potrzebą ich jak najszerszego wprowadzenia do świadomości społeczeństwa rosyjskiego.

Podstawowe wytyczne demokratycznego socjalizmu, skoncentrowane na stopniowej reformie społeczeństwa, sformułowali L. von Stein, E. Bernstein i R. Hilferding.

Odrzucając brutalne metody walki politycznej, argumentowali, że socjaldemokracja powinna zostać przeniesiona na parlamentarne szyny powszechnego prawa. Co więcej, E. Bernstein ogólnie uważał, że socjalizm jest prawowitym następcą liberalizmu.

Według E. Bernpitheina, który stworzył własną koncepcję polityczną, sytuacja będzie wyglądać następująco:

  • wraz z rozwojem postępu naukowo-technicznego nastąpi decentralizacja kapitału, przemysłu i rolnictwa;
  • kapitał zakładowy zostanie podwyższony;
  • wraz ze wzrostem klasy robotniczej i wzrostem jej poziomu wykształcenia dyktatura proletariatu stanie się reliktem kultury niskiej;
  • rozwój parlamentaryzmu przyczyni się do przekształcenia władzy politycznej w socjalistyczną poprzez konsekwentne reformy;
  • wprowadzenie demokracji przedstawicielskiej i humanizmu przyczyni się do ewolucyjnej transformacji społeczeństwa.

Warto zauważyć, że wszystkie punkty jego doktryny oprócz pierwszego są aktualne do dnia dzisiejszego.

I tak w osobie E. Bernpitheina i jego zwolenników z Niemiec i Austrii O. Bauera, F. Adlera, K. Rennera, którzy czynnie przeciwstawiali się bolszewizmowi i leninizmowi (zwanymi też austromarksistami), socjaldemokracja ma założycieli teoria socjalizmu demokratycznego.

Ale były też takie ruchy socjaldemokratyczne, które pozostawały poza wpływem marksizmu. Należą do nich brytyjska Partia Pracy i Skandynawska Socjaldemokracja.

Warto zauważyć, że w dokumentach programowych Brytyjskiej Partii Pracy socjalizm w ogóle nie został wyróżniony jako system społeczno-polityczny. Jeśli chodzi o szwedzkich socjaldemokratów, to są jeszcze w latach 20. XX wieku. sformułował koncepcje tzw. socjalizmu funkcjonalnego i demokracji przemysłowej, które nie przewidywały likwidacji ani nabycia własności prywatnej.

Inną zasadniczą kwestią była sprawdzona teza manifestu komunistycznego „proletariusz nie ma ojczyzny”. Życie pokazało, że tak jest. Dowodem na to jest wejście socjaldemokratów do rządów swoich krajów, które w czasie I wojny światowej znajdowały się po różnych stronach frontu.

Ważnym kamieniem milowym w historii współczesnej socjaldemokracji była II wojna światowa, po której europejska socjaldemokracja zdecydowanie zerwała więzy z marksizmem, mając smutne doświadczenie bolszewizmu i faszyzmu. Od tego czasu socjaldemokraci uznali wartość rządów prawa, demokratycznego pluralizmu, które zostały sformułowane we frankfurckiej deklaracji Międzynarodówki Socjalistycznej (1951), proklamującej podstawowe wartości demokratycznego socjalizmu. Dziś Międzynarodówka Socjalistyczna zrzesza 52 partie socjalistyczne i socjaldemokratyczne we Wspólnocie Europejskiej.

Grupa Socjalistyczna obejmuje również Grupę Socjalistyczną Parlamentu Europejskiego, Socjalistyczną Grupę Kobiet, Międzynarodowy Związek Młodych Socjalistów oraz Afrykańską Międzynarodówkę Socjalistyczną i Demokratyczną.

Po dojściu do władzy w wielu krajach socjaldemokraci odnieśli znaczące sukcesy i reformy (nacjonalizacja niektórych sektorów gospodarki, rozbudowa programów socjalnych, redukcja czasu pracy itp.). Jednak pod wpływem konserwatywnej fali lat 70. i 80. tradycyjne wytyczne demokratycznego socjalizmu ewoluowały w kierunku decentralizacji, denacjonalizacji, ograniczenia państwowych regulacji i stymulowania rynku.

W wyniku tych ewolucji i zmian nie jest tak łatwo znaleźć fundamentalne różnice między partiami socjaldemokratycznymi a partiami wyznającymi inne doktryny ideologiczne i polityczne. Jak się okazało, demokracja to wspólny atut. I to jest główna rzecz, na którą należy zwrócić uwagę, charakteryzująca XX wiek, który dał początek wielu interesującym i obiecującym doktrynom politycznym.

Znani badacze i politycy mieli wszelkie powody, by nazywać XX wiek. „socjaldemokratyczny”. Ogólnie termin ten jest zwykle rozumiany jako teoria i praktyka wszystkich partii, które są członkami Międzynarodówki Socjalistycznej. Jednocześnie posługują się tym terminem dla zrozumienia ruchu społeczno-politycznego oraz nurtu ideologicznego i politycznego.

W ramach tego ruchu istnieje socjalizm łaciński lub śródziemnomorski (Francja, Włochy, Hiszpania, Grecja, Portugalia), skandynawski (Szwecja, Norwegia, Dania, Holandia, Finlandia) i integralny (Austria, Niemcy). Ogólnie można argumentować, że każdy kraj europejski ma swój własny model demokracji socjalnej, który ma specyfikę narodową.

Tak więc socjalizm łaciński określany jest przede wszystkim pojęciem samorządnego socjalizmu, skandynawskim – pojęciem socjalizmu funkcjonalnego (z długą drogą do ograniczenia praw i uprawnień właściciela), integralną próbą ustanowienia ścisłego związku pomiędzy tradycyjnym materiałem materialnym. zainteresowania i nowe potrzeby pracowników (państwo opiekuńcze).

Ideologicznych korzeni socjaldemokracji należy szukać u socjalistów utopijnych, choć nie należy lekceważyć impetu wywodzącego się z teorii marksistowskiej.

Głównym bodźcem do powstania i instytucjonalizacji socjaldemokracji był wzrost ruchu robotniczego w uprzemysłowionych krajach świata, zwłaszcza Europy, i umocnienie jego roli.

W rezultacie powstały partie socjaldemokratyczne: w Niemczech (Socjaldemokracja 1871), Danii (Socjaldemokracja 1871), Austrii (Socjalistyczna, 1889) i Wielkiej Brytanii (Labor, 1900).

Początkowo prawie wszystkie partie socjaldemokratyczne były nieparlamentarne, podzielały marksistowskie wytyczne dotyczące zniesienia kapitalizmu, ustanowienia dyktatury proletariatu, ogólnej równości i tak dalej.

Ale w rzeczywistości prawie wszystkie partie socjaldemokratyczne ostatecznie uznały istniejące instytucje społeczno-polityczne i ogólnie przyjęte „reguły gry” i stały się partiami parlamentarnymi, które często stawały się partią rządzącą.

Prawdziwa praktyka polityczna pokazała, że ścieżka ewolucji okazała się dużo bardziej obiecująca niż rewolucyjne przejście ze starego systemu społecznego do nowego. Tym samym w sferze politycznej i gospodarczej partie te były przekonane o możliwości i realności realizacji wielu żądań klasy robotniczej środkami pokojowymi, łącząc hasła rewolucyjne z pragmatyczną praktyką polityczną.

Lista referencji

  1. Voronkova VG Antropologia polityczna: postmodernistyczny paradygmat władzy // Dzieła zebrane. Nauki, dzieła państwa Zaporoża. inż. Acad. – Zaporoże, 1998.
  2. Voronin V., Tyshkovsky A., Filippov A. Organizacyjno-psychologiczny model dyskusji grupowej // Psychol. czasopismo – 1990. – Tom 11, № 2.
  3. Vydrin D. Eseje na temat praktycznych nauk politycznych. – K., 1991.
  4. Weber M. Etyka protestancka a duch kapitalizmu. – K., 1994.
  5. Wiatr E. Socjologia stosunków politycznych. – M., 1979.
  6. Gavrilishyn B. Ukraina i Rosja w kontekście światowym // Filos. i społeczne. opinia. – 1991. – № 3.
  7. Hajiyev KS Politologia. – M., 1995.
  8. Hajiyev KS Geopolityka. – M., 1997.
  9. Gaevsky B. Filozofia polityki. – K., 1993.
  10. Gan D. Politologia na amerykańskich uniwersytetach // Sov. państwo i prawo. – 1988. – № 9.
  11. Garbuzov VN Konserwatyzm: koncepcja i typologia: Przegląd historyczny // POLICE. – 1995. – № 4.
  12. Filozofia prawa Hegla GWF. – M., 1990.
  13. Galbraith JK Nowe Towarzystwo Przemysłowe. – M., 1969.
  14. Herzl T. Państwo żydowskie. Doświadczenie najnowszego rozwiązania kwestii żydowskiej. – Odessa, 1896 r.
  15. Hetmani Ukrainy. Portrety historyczne. – K., 1991.
  16. Hobbes T. Lewiatan, czyli Materia, forma i władza państwa kościelnego i cywilnego. – M., 1936.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.