Cechy komunikacji ogólnej i biznesowej. Percepcja i zrozumienie w procesie komunikacji

Komunikacja ludzka zawsze była podstawą bytu społecznego, ale bezpośrednim przedmiotem analiz psychologicznych i społecznych stała się dopiero w XX wieku. W psychologii komunikację definiuje się jako interakcję dwóch lub więcej osób, która polega na wymianie informacji o charakterze poznawczym lub emocjonalno-oceniającym.

Zarówno jednostki, jak i grupy mogą być podmiotami komunikacji. Jeśli zastanowimy się, z jakiego powodu i dlaczego ludzie się komunikują, i zidentyfikujemy wszystkie możliwe sytuacje funkcjonalne, okaże się, że mogą być cztery takie sytuacje:

  • cel komunikacji – poza interakcją podmiotów;
  • cel komunikacji – w sobie;
  • cel komunikacji – zaangażowanie partnera w doświadczenie i wartości inicjatora komunikacji;
  • celem komunikacji jest zaangażowanie inicjatora w wartości partnera.

Interesuje nas tylko pierwszy rodzaj komunikacji – komunikacja biznesowa, czyli taka, która ma cel poza sobą i służy jako sposób na zorganizowanie i optymalizację określonego rodzaju działalności merytorycznej, produkcyjnej, badawczej, handlowej itp.

Każde wspólne działanie wiąże się z komunikacją i interakcją uczestników jako niezbędnym środkiem zapewnienia jego skuteczności.

W komunikacji biznesowej przedmiotem komunikacji jest biznes. Interakcja produkcyjna może nie być zasadniczo komunikacją w przypadku, gdy druga jednostka działa jako obiekt. Na przykład w solidnym autorytarnym stylu przywództwa relacja między przywódcą a podmiotem działa głównie jako relacja podmiotu do przedmiotu.

W tym przypadku formą relacji jest dyscyplina – zasada ścisłej regulacji hierarchicznego porównania lidera i podmiotu. Widać wyraźnie, że podmiot pozbawiony jest swobody działania, że prawo do podejmowania decyzji jest przyznane głowie, a zatem relacja między nimi jest asymetryczna, monologiczna, a nie dialogiczna.

Cechy komunikacji biznesowej to:

  • partner w komunikacji biznesowej zawsze występuje jako osoba ważna dla tematu;
  • osoby komunikujące się ze sobą wyróżniają się dobrym wzajemnym zrozumieniem w sprawach;
  • głównym zadaniem komunikacji biznesowej jest owocna współpraca.

Pragmatyczny J. Rockefeller dobrze rozumiał znaczenie komunikacji dla biznesu. Powiedział: „Zdolność do komunikowania się z ludźmi to ten sam towar kupowany za pieniądze, co cukier czy kawa. I jestem gotów zapłacić więcej za tę umiejętność niż za jakikolwiek inny produkt na świecie.”

Ale co to znaczy móc się komunikować?

Oznacza to umiejętność rozumienia ludzi i budowania na tej podstawie ich relacji z nimi, co wiąże się ze znajomością psychologii komunikacji.

W procesie komunikacji ludzie postrzegają się nawzajem, wymieniają informacje i wchodzą w interakcje.

Problem percepcji jest dość dobrze rozwinięty w psychologii społecznej. Termin „społeczna percepcja” został po raz pierwszy wprowadzony przez amerykańskiego psychologa J. Brudera (1915), który nazywając percepcję „społeczną”, zwrócił uwagę, że pomimo wszystkich różnic indywidualnych istnieją wspólne społeczno-psychologiczne mechanizmy percepcji. Bruner przeprowadził serię eksperymentów w celu zbadania percepcji i wykazał, że percepcja zarówno przedmiotów, jak i innych ludzi zależy nie tylko od indywidualnych czynników osobistych, ale także społeczno-kulturowych. Społeczne znaczenie lub nieistotność obiektu może być postrzegana nieodpowiednio. Na przykład dzieci z rodzin ubogich postrzegają wielkość kopiejek większą niż ich rzeczywista wielkość, a dzieci z rodzin bogatych – przeciwnie, mniejsze.

Komunikacja jest determinowana przez wrażenie partnera, które powstaje podczas percepcji. Percepcja w psychologii społecznej to holistyczny obraz drugiej osoby ukształtowany na podstawie sennych ocen wyglądu i zachowania.

W komunikacji biznesowej musisz wchodzić w interakcję z ludźmi, których widzisz po raz pierwszy i z ludźmi, których znasz od dawna.

Badania psychologiczne wykazały, że postrzeganie obcych i ludzi. Z kim istnieje doświadczenie komunikacji są równorzędnymi mechanizmami psychologicznymi. W pierwszym przypadku percepcja opiera się na mechanizmach psychologicznych między komunikacją grupową, w drugim – na mechanizmach komunikacji interpersonalnej.

Psychologiczne mechanizmy percepcji w komunikacji międzygrupowej obejmują proces stereotypów społecznych, którego istotą jest budowanie wizerunku drugiej osoby na podstawie pewnych typowych schematów.

Pod stereotypem społecznym rozumie się stabilne pojęcie dowolnego zjawiska lub osób należących do określonej grupy społecznej.

Różne grupy społeczne, wchodząc ze sobą w interakcje, tworzą pewne społeczne stereotypy. Najbardziej znane stereotypy etniczne lub narodowe. Na przykład stereotypy o uprzejmości Brytyjczyków, frywolność Francuzów czy tajemnica słowiańskiej duszy.

Kształtowanie wizerunku innej osoby odbywa się również poprzez stereotypy. Pytanie, jak trafne jest pierwsze wrażenie, jest dość złożone.

Z jednej strony prawie każdy dorosły, który ma doświadczenie w komunikacji, jest w stanie poprzez wygląd partnera, jego ubiór, sposób mówienia i zachowania dokładnie określić swoje cechy społeczno-psychologiczne: cechy psychiczne, wiek, status społeczny.

W innych sytuacjach zawsze pojawia się pewien procent błędów. A im mniej neutralny związek, im więcej osób się sobą interesuje, tym większa możliwość pomyłek.

Wynika to z faktu, że dana osoba nigdy nie staje przed zadaniem po prostu „postrzegania” drugiego. Wizerunek partnera randkowego jest regulatorem dalszych zachowań, jest niezbędny do prawidłowego i efektywnego budowania komunikacji w tej sytuacji. Nasza komunikacja jest budowana na różne sposoby w zależności od partnera komunikacji. Dla każdej kategorii partnerów istnieją różne „techniki” komunikacji, których wybór zależy od cech partnera.

Ludzie, którzy wchodzą w komunikację. Inni: różnią się statusem społecznym, doświadczeniem życiowym, potencjałem intelektualnym. W przypadku nierówności partnerów często stosuje się schemat percepcji, co prowadzi do błędów nierówności. W psychologii błędy te nazywane są czynnikiem dominującym.

Schemat percepcji jest następujący. Kiedy spotykamy osobę, która przewyższa nas jakimś ważnym parametrem, oceniamy go bardziej pozytywnie, niż gdyby był z nami na równi. Jeśli mamy do czynienia z osobą, którą pod pewnymi względami przewyższamy, to nie doceniamy jej. Ten schemat percepcji zaczyna w ogóle działać, a jedynie przy ważnej dla nas nierówności.

Istnieją dwa główne źródła nierówności przy określaniu parametrów nierówności:

  • odzież ludzka, jej wygląd zewnętrzny wraz z takimi atrybutami jak fryzura, okulary, nagrody, biżuteria, a w niektórych przypadkach taka „odzież” jak samochód, projekt szafy itp.;
  • sposób ludzkiego zachowania (jak siedzieć, chodzić, rozmawiać, gdzie patrzeć itp.).

Informacja o korzyściach jest zwykle „osadzana” w ubiorze i stylu zachowania. Zawsze zawierają elementy wskazujące na przynależność danej osoby do określonej grupy społecznej lub jej skupienie na grupie. Zrozumienie swojego miejsca w grupie w określonej hierarchii, a także pozycji innych osób w dużej mierze determinuje komunikację i interakcję. Dlatego alokacja korzyści za pomocą dowolnych środków zewnętrznych jest zawsze znacząca.

Efektem czynnika atrakcyjności w postrzeganiu człowieka jest to, że pod jego wpływem niektóre cechy ludzkie są przeceniane lub niedoceniane przez inne. Błąd polega na tym, że jeśli lubimy osobę zewnętrznie, to jednocześnie uważamy ją za bardziej inteligentną, życzliwą itp.

Na przykład w eksperymencie nauczyciele zostali poproszeni o ocenę osobistych spraw uczniów i musieli określić poziom inteligencji, relacje z rówieśnikami. Sekret eksperymentu polegał na tym, że ocenie wystawiono to samo, ale z różnymi zdjęciami – piękne i brzydkie dzieci. Piękne dzieci uzyskiwały lepsze wyniki swoich umiejętności.

Tak więc im bardziej atrakcyjna jest dla nas osoba, tym lepiej nam się wydaje pod innymi względami; jeśli jest okrutnym sępem, nie docenia się innych cech. Czynnik stosunku do nas odgrywa ważną rolę w postrzeganiu partnera.

Działa w taki sposób, że osoby, które nas dobrze traktują, są cenione ponad tych, którzy traktują nas źle. Oznaką relacji z nami, która uruchamia odpowiedni schemat percepcji jest wszystko, co wskazuje na zgodę lub niezgodę partnera z nami.

Psycholog poznał opinie badanych w wielu kwestiach, zapoznał ich z opiniami na te same sprawy innych osób i poprosił o ocenę tych opinii. Okazało się, że im czyjaś opinia jest bliższa własnej, tym wyższa ocena osoby, która ją wyraziła. Zaufanie do rzekomego „pokrewieństwa dusz” było tak duże, że badanie po prostu nie zauważyło żadnych sprzeczności z pozycją atrakcyjnej osoby. Ważne jest, aby we wszystkim panowała zgoda, wtedy włącza się schemat percepcji na czynnik stosunku do nas.

Zadaniem pierwszego wrażenia jest szybka orientacja w sytuacji. Dla ludzi, jako istot społecznych, najważniejsze jest ustalenie kwestii przynależności do grupy partnera. Dlatego możemy powiedzieć, że prawie zawsze pierwsze wrażenie jest prawidłowe. Błędem jest to, że stereotypizacja powoduje pewną ocenę nieznanych jeszcze właściwości i cech, co może później prowadzić do nieodpowiedniej komunikacji.

W ciągłej komunikacji ważne staje się głębsze i bardziej obiektywne zrozumienie partnera – jego obecnego stanu emocjonalnego, intencji, jego relacji z nami. Tutaj percepcja i zrozumienie partnera jest na innej podstawie.

Psychologiczne mechanizmy percepcji i rozumienia w komunikacji interpersonalnej to identyfikacja, empatia i refleksja.

Najłatwiejszym sposobem zrozumienia drugiej osoby jest utożsamienie się z nią. W identyfikacji człowiek stawia się na miejscu drugiego i ustala, czy działał w takich sytuacjach.

Metoda D. Carnegie (1888-1955) została przedstawiona w książce „Jak wpływać na ludzi”, oparta na mechanizmie identyfikacji.

Bardzo blisko identyfikacji jest apatia, czyli zrozumienie na poziomie uczuć, chęć wsparcia emocjonalnego drugiej osoby. Sytuacja drugiej osoby jest nie tyle przemyślana, co odczuwana.

Założyciel psychologii humanistycznej K. Rogers (1902-1987) definiuje empatyczne rozumienie „jako umiejętność wchodzenia w osobisty świat wartości innych ludzi”.

Jeśli chodzi o cechy komunikacji, zarówno identyfikacja, jak i empatia muszą zająć się inną kwestią: jak zrozumie mnie partner komunikacji.

Proces wzajemnego zrozumienia wynika z procesu refleksji. W psychologii społecznej refleksja jest rozumiana jako świadomość działającej jednostki, jak jest postrzegana przez partnera komunikacji.

Komunikacja jako proces refleksji została opisana pod koniec XIX wieku. J. Holmes, który badał komunikację dwóch podmiotów, wykazał, że w tej sytuacji jest nie dwa, ale sześć podmiotów.

Wyróżnił sytuację komunikacji niektórych warunkowych Jana i Henryka:

  • Jana, którym jest w sobie.
  • John tak, jak sam siebie widzi.
  • John, jak widzi go Henry.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.