Studia z zakresu psychologii i etyki komunikacji biznesowej prowadzone w krajach zachodnich przyczyniają się do pewnych zapisów istniejących dziedzin psychologii ogólnej i społecznej w rozwiązywaniu przede wszystkim problemów teoretycznych i metodologicznych.

Na wydarzeniu do rozwiązywania problemów z zakresu etyki komunikacji biznesowej wykorzystano zapisy leżące u podstaw takich obszarów jak bioswioryzm, psychologia hemtalta, teoria pola, psychoanaliza, interakcjonizm.

Rozważmy pokrótce te kierunki z interesującego nas punktu widzenia.

Behawioryzm (z łac. behorrior -behavior) lub psychologia zachowania pojawił się w Stanach Zjednoczonych na początku ubiegłego wieku. Jego założeniem eksperymentalnym było badanie zachowania zwierząt prowadzone przez Eduarda Tordatsky’ego (1874-1949). Wiele wyników tych eksperymentów zostało wziętych pod uwagę przy wyjaśnianiu ludzkiego zachowania. W swojej drugiej pracy „Zasady uczenia się” przekonuje, że pedagogika powinna opierać się na psychologii, a przede wszystkim na psychologii zachowania. Uzasadnia pogląd na ludzką psychikę i zachowanie jako „system ciała na zewnętrzne bodźce wysyłane przez społeczeństwo i wewnętrzne bodźce formowane w ciele”. Jego zdaniem „całe ludzkie zachowanie składa się z bezwarunkowych reakcji, danych z doświadczenia dziedzicznego pomnożonych przez nowe uwarunkowane relacje, które są dane w osobistym doświadczeniu.

W 1913 r. John Watson (1878-1958) w swoim artykule „Psychologia widziana przez behawiorystę” sformułował podstawowe zasady psychologii behawioralnej, które później otrzymały szczegółowe uzasadnienie w książce „Psychologia jako nauka o zachowaniu”.

Behawioryzm D. Watson proponuje obiektywne badanie zjawisk psychologicznych. Zamiast analizować subiektywne odczucia, percepcje, obrazy itp. konieczne jest badanie zachowań innych. ludzie, czyli jak dana osoba reaguje na pewne. Wpływy środowiskowe, które Watson nazywa bodźcami. Stąd schemat analizy (SR) (bodziec – reakcja). Podkreśla, że „psychologia jako nauka o zachowaniu zajmuje się przewidywaniem i zarządzaniem ludzkimi działaniami, a nie analizą jego świadomości”.

Przedstawiciele tzw. niebehawioryzmu Edward Chase Tolman (1886-1959) i Clark Leonard Hull (1884-1952) próbowali wyjaśnić psychologiczne działania człowieka z punktu widzenia metodologii behawioryzmu. Opowiadali się za koncepcją „mediatorów” – wewnętrznych procesów powstających między bodźcem a reakcją.

Jednocześnie wyszli z tego, że dla „niewidzialnych mediatorów” powinny istnieć te same obiektywne wskaźniki, które są używane w badaniu bodźców i reakcji dostępnych dla obserwacji zewnętrznej.

Jednak, jak zauważa MG Yaroshevsky, ich koncepcja okazała się nieprzekonująca właśnie pod względem naukowym i w dużej mierze straciła na znaczeniu.

O ile behawioryści ograniczali się do badania reakcji organizmu na bodźce zewnętrzne, a przedstawiciele psychologii Schitalda, to przede wszystkim niemieccy psychologowie Max Vertiimer (1889-1943) i Wolfgang Keeyer (1887-1967) skupiają się na wewnętrznej aktywności umysłowej człowieka.

Niemieckie słowo Cestatt oznacza formę, organizację, typ, wizerunek. W psychologii pojęcie „gestalt” jest używane w znaczeniu „całości organizacyjnej”. Charakterystyczne idee psychologii Gestalt to: idea obrazu jako formacji holistycznej: idea izomororyzmu, wskazuje na strukturalne podobieństwo mentalnych i obiektywnych procesów materialnych; idea asymilacji i kontrastu, stosowana do scharakteryzowania postrzegania człowieka przez człowieka.

Dla zrozumienia relacji międzyludzkich duże znaczenie mają „uwagi W. Koehlera i tzw. Wyjaśnia ten proces myślowy, który w wielu przypadkach zachodzi na poziomie podświadomości, jako „nagłe zrozumienie”.

Jego zdaniem proces ten ujawnia organiczną koncepcję prób i błędów oraz dość trafne postrzeganie i rozumienie ludzkich zjawisk świata zewnętrznego i charakteru jego relacji z innymi ludźmi. Gestaltycy szeroko stosują metodę modelowania, która bada proces powstawania w umysłach osób o określonym holistycznym obrazie.

Jeden z uczniów Wertheimera, Kurt Lkevin (1890-1947), stworzył „teorię pola”, która jego zdaniem powinna wyjaśniać istotne aspekty relacji międzyludzkich i środowiska, w którym żyją, a także wzajemnych relacji międzyludzkich . K. Levin uważał, że psychologia powinna wyjaśniać zjawiska psychologiczne przede wszystkim w kategoriach „związków”, a nie izolowanych „rzeczy”. W przeciwieństwie do koncepcji psychologii Gestalt, teoria Levina analizuje nie tylko percepcje i obrazy podmiotu, ale także jego relacje z najbliższym otoczeniem.

Zachowanie jest postrzegane jako funkcja środowiska i osobowości. „Jednostka działa w kompletnym środowisku. Niektóre obszary go przyciągają, inne odpychają. Levin nazwał te obiekty „walencją”, która może być dodatnia lub ujemna. Przy wartościowości dodatniej wszystkie siły są skierowane na ten obszar, przy ujemnej – od niego. Środowisko podopiecznych „za” i „przeciw”, kierujące „ruchem” jednostki. Jeśli chodzi o samą osobowość, to w koncepcji Levira jest ona przedstawiona w postaci „systemów stresu”.

Zasługi K. Levina obejmują głębokie eksperymenty eksperymentalne dotyczące motywacyjnej strony ludzkiego zachowania. Jednocześnie zauważa się, że w jego koncepcji motywacja jest rozpatrywana w oderwaniu od innych aspektów ludzkiego zachowania.

Psychoanaliza austriackiego naukowca Zygmunta Freuda (1856-1939) i jego zwolenników miała znaczący wpływ na badania z zakresu psychologii osobowości, jej zachowania i komunikacji interpersonalnej.

Bazując na danych naukowych i analizie osobistych doświadczeń psychiatry, Freud doszedł do wniosku, że na ludzkie zachowanie wpływają nie tylko jego racjonalne myśli, ale także irracjonalne przejawy jego psychiki. Mówimy o wszelkiego rodzaju impulsach i skłonnościach psychologicznych mających na celu zaspokojenie ludzkich instynktów, zwłaszcza instynktu samozachowawczego i instynktu seksualnego.

Freud twierdzi, że kierując się instynktem seksualnym, ludzkie skłonności pod wpływem ograniczeń i zakazów moralnych, religijnych i innych wypierają sferę nieświadomości. Jednak „ujawniają się” i nadal działają bez ludzkiej wiedzy. Freud podkreśla, że „przemieszczane pociągi nigdy nie przestają dążyć do pełnej satysfakcji”.

Stąd problem „nieświadomych impulsów”, które w pewien sposób wpływają na zachowanie ludzi. Analiza tych motywacji i ogólnego problemu nieświadomości pozwala bardzo wiele na zrozumienie zachowań ludzi, ich relacji międzyludzkich.

W swojej pracy Ja i to Freud pisze, że podstawową przesłanką psychoanalizy jest podział psychiki na świadomą i nieświadomą, że zaczerpnął pojęcie „nieświadomości” z doktryny przemieszczenia i uznał przemieszczenie za „typowy przykład”. nieświadomości”. Następnie charakteryzuje interakcję podstawowych elementów ludzkiej psychiki – podświadomego „ja”, „super-ja” i nieznanego „to”.

Osobowość „Jednostka”, pisze Freud, „ukazuje się nam jako niepoznawalna i nieświadoma. Ono, na powierzchni którego jest „ja”, stara się promować wpływ świata zewnętrznego na Niego i próbuje zastąpić „zasadę przyjemności, która nieodłącznie w „To” panuje, zasadą rzeczywistości”. Uosabiam to, co można nazwać rozsądkiem i zdrowym rozsądkiem, w przeciwieństwie do „to”. „Powyżej – ja” to „instancja w ja”, którą można nazwać „ja – ideał”.

Według Freuda wrażenia z dzieciństwa, odbierane przede wszystkim w rodzinie, mają decydujący wpływ na kształtowanie się charakteru człowieka, jego skład psychiczny i determinują jego zachowanie w kolejnych latach. „W przyszłości rozwinięta rola ojca przechodzi na nauczycieli i władze. Ich nakazy i zakazy zachowują swoją moc w ideale siebie, dokonują moralnej cenzury jako sumienia. Niezgodność między wymaganiami sumienia a działaniami jaźni odczuwana jest jako poczucie winy, uczucia społeczne opierają się na identyfikacji z innymi ludźmi na podstawie tego samego ideału jaźni.

Tak więc „Super-ja” lub „ja-ideał” determinuje pojawienie się świadomości moralnej, służy jako źródło uczuć moralnych i religijnych, kontrolowanych i karanych agentów”. Pod jego wpływem jednostka wchodzi w środowisko społeczne, dostosowuje się do treści istniejących relacji międzyludzkich.

Ogromne znaczenie dla zrozumienia motywów ludzkich zachowań i motywów wewnętrznych ma nauczanie Freuda o sposobach ochrony psychicznej, które uwalniają człowieka od nadmiernych okoliczności: tj. nieuświadamiania sobie przeniesienia pożądanych cech tkwiących w innej osobie itp.

Konsekwencje S. Freuda, przede wszystkim A. Adlera, K. Junga, K. Horne’a, E. Fromma, W. Reicha, G. Marquise’a i niektórych innych, uzasadniały wpływ na kształtowanie się i zachowanie człowieka nie tylko psycho- orisiologiczne, ale także społeczne.

Tak więc A. Adlr (1870-1937) badał nieświadome pragnienie władzy jako główną motywację ludzi, która przejawia się w ich relacjach międzyludzkich, w rodzinie, w różnego rodzaju stowarzyszeniach społecznych itp. Carl Jung (1875-1961) rozwinął koncepcję „nieświadomości zbiorowej”, która wpływa na relacje grup społecznych.

Karen Harin (1885-1952) próbowała uzasadnić wpływ na zachowanie człowieka, jego więzi i relacje społeczne oraz kulturę materialną i duchową.

E. Fromm (1900-1980) ujawnia wpływ czynników społeczno-kulturowych na życie ludzi, ukazał kontrowersyjną rolę takich zjawisk społecznych jak niezależność, własność, moralność.

Znani psychologowie W. Reich (1897-1957) i G. Marquise (1898-1979) zwrócili uwagę na przejawy masochizmu i saaizmu w stosunkach międzyludzkich: masochizm przejawia się „w dostarczaniu przyjemności u podstaw różnych autorytetów, sadyzm – w pragnieniu przekształcenia człowieka w „bezradny przedmiot woli masy, by stał się jej tyranem, jej bogiem, by traktował go tak, jak mu się podoba”.

W swojej pracy Eros and Civilization: A Philosophical Study of Freud Markiz rozwija idee dotyczące winy kultury za cierpienie ludzi, tłumienie ich pragnienia szczęścia i radości życia.

Pisze o potrzebie stworzenia nierepresyjnej cywilizacji, w której działaniami i zachowaniem ludzi będzie kierować „życiowa energia miłości”. Same potrzeby i skłonności ludzi, jako podstawowe nurty ich społecznej aktywności, ulegną przemianie, staną się szlachetniejsze. W związku z tym Marcuse mówi o rewolucji potrzeb, w wyniku której zacznie się rozwijać nowa kultura. Nazwał to kontrkulturą opartą na zasadach humanizmu, która służy dobru ludzi.

Ten obszar nazywa się psychologią humanistyczną.

W psychologii społecznej jest też taki kierunek jak interakcjonizm. Jego postanowienia zawarte są w koncepcji interakcjonizmu symbolicznego T. Mead, A. Rose, G. Shibutani itp., a także w teoriach ról (T. Sorbit, R. Linton, R. Linton, E. Goforman). oraz grupy odniesienia R. Merton, B. Hoyman, G. Newton, M. Sheriff).

Symboliczny interakcjonizm przyjmuje oryginalne symbole między ludźmi jako odpowiednie symbole, które mogą być werbalnymi (werbalnymi) i niewerbalnymi środkami komunikacji. W tym mimika twarzy, kontakty wzrokowe, intonacje głosu, gesty.

Inni przedstawiciele interakcjonizmu sprowadzają komunikację interpersonalną ludzi do realizacji ich ról społecznych. W ich opinii determinuje to treść i kierunek komunikacji aktorów społecznych.

Teoria grup odniesienia uzasadnia orientację osoby na różnego rodzaju „grupy osób, których opinia jest dla niego ważna”. Ta orientacja w wielu przypadkach ujawnia charakter jej zachowań i działań.

Współcześni autorzy zagraniczni i krajowi badają problemy psychologii i etyki komunikacji biznesowej w oparciu o osiągnięcia współczesnej psychologii ogólnej i społecznej. Rozwiązując swoje problemy, rozważają odpowiednie zapisy behawioryzmu i psychoanalizy, psychologii gestalt i teorii interakcjonizmu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.