Abstrakt analizuje teoretyczne zagadnienia funkcjonowania rodziny oraz czynniki prowadzące do rozpadu małżeństwa na różnych etapach życia. Podano wnioski dotyczące specyfiki związku w małżeństwie młodym, średnim i starszym

Ważnym zadaniem stojącym przed badaczami rodziny jest badanie źródeł napięć w relacjach rodzinnych, konfliktów rodzinnych, psychologicznych aspektów przewlekłych nieporozumień, kłótni, które prowadzą do dezorganizacji życia rodzinnego i ostatecznie do rozwodu.

VO Sysenko identyfikuje czynniki leżące u podstaw konfliktów rodzinnych i związane z niektórymi niezaspokojonymi potrzebami partnerów:

  • potrzeba zachowania i utrzymania poczucia własnej wartości. Obelgi i żale pojawiają się, gdy istnieje pogarda dla osoby, brak szacunku, niegrzeczny stosunek do niego. W życiu rodzinnym tę potrzebę można zaspokoić, ponieważ kochamy wtedy i tych, którzy nas kochają i cenią;
  • potrzeba zaufania i przyjaznych relacji oraz komunikacji całej rodziny. Człowiek potrzebuje swobodnego, spontanicznego wyrażania swoich uczuć, emocji, przeżyć, myśli i myśli. Dla współczesnego człowieka nie ma nic trudniejszego niż brak możliwości dzielenia się. Potrzebuje intymnej, pozytywnej emocjonalnie, pełnej zaufania komunikacji;
  • potrzeba przyjemności seksualnej. Jeśli potrzeby seksualne jednego z partnerów nie są zaspokojone w małżeństwie, możliwe są różne negatywne konsekwencje: zdrada, oziębłość seksualna kobiety, myśli o rozwodzie. Tym samym zagrożona jest stabilność relacji rodzinnych.

Każda osoba w życiu staje w obliczu sytuacji, w której zaspokojenie jej pragnień i potrzeb jest utrudnione lub zablokowane. Stan deficytu definiuje się jako deprywację. Deprywacja w rodzinie to stan jednego z jej członków, kiedy inni członkowie rodziny nie są w stanie (lub nie chcą) zaspokajać jego potrzeb, co z kolei powoduje stan stresu psychicznego i często może prowadzić do bardzo negatywnych konsekwencji, jeśli chodzi o członka rodziny i jego otoczenia.

W złożonym zespole przyczyn powodujących dezorganizację relacji rodzinnych i rozpad rodziny znaczące miejsce zajmują napięcia rodzinne, co z kolei prowadzi do niezadowolenia z różnych aspektów małżeństwa. Aby zidentyfikować „szczyty” napięcia małżeńskiego, należy zastanowić się nad charakterystyką społeczno-demograficzną respondentów.

Analiza postaw rodzinnych badanych par małżeńskich wykazała najwyższy odsetek niezgodności następujących postaw:

  • a) alternatywa między poczuciem obowiązku a satysfakcją (88%);
  • b) stosunek do pieniędzy (84%);
  • c) znaczenie sfery seksualnej w życiu małżeńskim (76%)
  • d) stosunek do miłości romantycznej (68%);
  • e) stosunek do zakazu seksu (60%).

Postawy takie jak „postawy wobec ludzi” (52%), „koncentracja na wspólnych działaniach” (44%), „postawy wobec patriarchalnych lub egalitarnych układów rodzinnych” (40%) również budzą niepokój ze względu na wysoki odsetek niespójności w postawach między małżonkami.

Jedynie w postawie „Postawy wobec dzieci” spójność stwierdzono u 72% badanych par. U 28% par takiej spójności nie ma.

Analizując uzyskane dane należy zauważyć, że duża niespójność postaw na powyższych skalach prowadzi do napięć w relacjach rodzinnych (76% badanych). Charakteryzując tę parę stwierdzono, że charakteryzują się one:

  • częste kłótnie i konflikty;
  • alienacja i brak wzajemnego zrozumienia;
  • wysoki niepokój rodzinny;
  • niemożność nawiązania korzystnych relacji itp.

Relacje małżeńskie charakteryzują się niestabilnością, niestabilnością, charakterem zapalnym, drażliwością, nagromadzeniem negatywnych emocji.

Wyniki badań eksperymentalnych potwierdziły roboczą hipotezę, że na stabilność małżeństwa i trwałość relacji małżeńskich negatywnie wpływają następujące czynniki:

  • lęk rodzinny;
  • konflikt w rodzinie;
  • napięcia rodzinne;
  • różnice w postawach pary małżeńskiej.

Czynniki te mają destabilizujący wpływ na rodzinę i są podstawą małżeńskiej orientacji na rozwód.

Aby zbadać psychologiczne cechy rozpadu małżeństw, stanęliśmy przed zadaniem ustalenia, jakie czynniki doprowadziły do napięcia konfliktu rodzinnego, a ostatecznie do rozpadu relacji małżeńskich.

Zdaniem badaczy rodziny, psychologiczną istotą rodziny jest rozwój relacji między jej członkami, co przyczynia się do pełnienia jej funkcji społecznych, wzmacnia ją. W celu analizy stanu cywilnego oraz czynników, które przyczyniają się do powstania sytuacji kryzysowej, przeprowadziliśmy badanie ogólnego poziomu zadowolenia z małżeństwa.

Spośród ogółu badanych 48% wszystkich rodzin określiło swoje relacje jako całkowicie niekorzystne; 12% oceniło swój związek jako nieprzychylny; 26% uznało to za raczej niekorzystne; 4% uważa, że ich związek małżeński jest przejściowy.

Jednym z czynników napięcia w relacjach rodzinnych jest koordynacja ról psychologicznych i społecznych małżonków.

W badanych przez nas małżeństwach największa konsekwencja przypada na następujące role:

  • a) „Wychowywanie dzieci” – 64% wszystkich badanych rodzin,
  • b) „Wsparcie rzeczowe” 52%,
  • c) „Master-hostessa” – 46%.

Największą niekonsekwencję obserwuje się w następujących rolach:

  • a) „Organizacja subkultury rodzinnej” – 88%,
  • b) „Organizacja wypoczynku” – 83%,
  • c) „Klimat emocjonalny” – 79%.

Niedopasowanie ról stwierdzono w 64,7% wszystkich badanych rodzin, a zgodność ról stwierdzono w 35,3% rodzin respondentów.

Jedną z ważnych ról małżeńskich jest rola psychoterapeuty. W naszym badaniu jego niespójność stwierdzono u 79% badanych rodzin. Niewywiązywanie się z tej roli przez partnerów prowadzi do napięć w rodzinie, pogarszającego się klimatu psychicznego, skupienia się na rozwodzie, ponieważ realizacja tej roli jest ściśle powiązana z działaniami ukierunkowanymi na rozwiązywanie osobistych problemów partnera – umiejętność słuchania, wyrażania akceptacji, współczucie, pomoc w zrozumieniu problemu, wsparcie emocjonalne.

Samo pojawienie się sytuacji konfliktowych nie oznacza destrukcji relacji rodzinnych. Ważną rolę odgrywa zachowanie małżonków w danej sytuacji konfliktowej oraz charakter interakcji w konfliktach.

Najczęściej strefy konfliktowe u badanych powstają w następujących obszarach:

  • manifestacja anatomii przez jednego z małżonków (54%);
  • naruszenie oczekiwań związanych z rolą (52%);
  • manifestacja zazdrości (60%).

W złożonym zestawie badań ważne było dla nas poznanie charakteru związku pary, jak różne negatywne czynniki wpływają na satysfakcję małżeńską i determinują możliwość pracy korekcyjnej.

Uzyskane dane umożliwiają warunkową identyfikację czterech grup respondentów:

  • Rodziny o pomyślnym klimacie psychologicznym i konstruktywnym kierunku rozwoju (12%).
  • Rodziny o niekorzystnym klimacie psychologicznym, ale o konstruktywnym kierunku rozwoju (8%).
  • Zamożne rodziny o destrukcyjnym kierunku rozwoju (koncentracja na rozwodzie) (36%)
  • Rodziny w niekorzystnej sytuacji z rozwojem destrukcyjnym (44%).

Podsumowując drugą część naszego badania, możemy śmiało powiedzieć, że na destrukcyjny rozwój relacji małżeńskich, a nie dobrostan klimatu psychicznego w wyniku skupienia się na rozwodzie, najistotniejszy wpływ mają następujące czynniki:

  • Ogólne niezadowolenie z małżeństwa (98%).
  • Konfliktowy charakter jednego z małżonków lub występowanie problemów powodujących konflikty (68%).
  • Niespójność ról w rodzinie (76%).
  • Niski poziom komunikacji psychologicznej między kobietami i mężczyznami (76%).

Najczęściej obecność tych destabilizujących elementów życia małżeńskiego prowadzi do komplikacji małżeńskich relacji rodzinnych, rozpadu psychicznego małżeństwa, orientacji mężczyzn i kobiet na rozwód.

Rozważając zatem orientację małżonków na rozwód oraz opierając się na temacie i celach naszego badania, w pierwszej kolejności zwróciliśmy uwagę na czynniki psychologiczne, które w danej sytuacji doprowadziły do rozpadu małżeństwa. Obecność czynników społecznych, takich jak brak mieszkania, niskie zarobki jednego z partnerów, niezadowolenie z pracy, spożywanie alkoholu, kalkulacja materialna, czynnik wieku może być zniwelowana zdrową relacją psychologiczną.

Badanie było okazją do oceny aktualnego stanu rozwoju rodziny, analizy cech destrukcyjnych relacji na różnych etapach rodziny, opracowania zaleceń i środków służących poprawie jakości funkcjonowania rodziny we współczesnych warunkach.

literatura

1. Bogdanowicz LA Życie małżeńskie: harmonia i konflikty. – M., Profizdat, 1990.

2. Vitek K. Problemy dobrostanu małżeńskiego. – M., „Postęp”, 1988.

3. Sołowjow N.Ya. Małżeństwo i rodzina dzisiaj. – Wilno: Miktis, 1977.

4. Sysenko VA Konflikty małżeńskie. – M., 1981.

5. Sysenko VA Trwałość małżeństwa, problemy, czynniki, warunki. – M., Profizdat, 1990.

6. Chersoń BG, Dvoryak SV Psychologia, psychoprofilaktyka konfliktów rodzinnych. – K., „Zdrowie”, 1991.

7. Społeczno-psychologiczne podstawy życia rodzinnego. – K., 1990.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.